Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, küresel ekonomiye dair değerlendirmelerde bulunurken, stopajda ne bir artış ne de bir indirim gündemlerinde olmadığını açıkladı. Şimşek, bölgesel savaşın etkileri ve Türkiye ekonomisinin dayanıklılığı hakkında konuştu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, BloombergHT ve HaberTürk ortak yayınında küresel ve ulusal ekonomiye dair açıklamalarda bulundu. Bölgesel savaşın küresel ekonomiyi derinden etkilediğini belirten Şimşek, tedarik zincirindeki kırılmaların aylarca sürebileceğini söyledi.
Şimşek, savaşın küresel enflasyon beklentilerini yükselttiğini ve maliyetler ile ham madde fiyatlarının arttığını vurguladı. Küresel finansal koşulların sıkılaşması ve gelişmekte olan ülkelerden fon çıkışının tetiklenmesi gibi risklere dikkat çekti. Petrol fiyatlarının 118 dolar veya üstü olması durumunda küresel büyümede düşüş, enflasyonda yükseliş ve resesyon riskinin artabileceğini belirtti. Ancak baz senaryonun olumluya döndüğü ve ateşkesin sürdürülmesiyle beklentilerin iyileşeceği yönünde olduğunu ifade etti.
Gelişmekte olan ülkelerin makroekonomik temellerinin sağlam olduğunu söyleyen Bakan Şimşek, Türkiye’nin risk fiyatlamasının dün belirgin şekilde düştüğünü ve bunun makroekonomik temellere bakışın olumlu olduğunu gösterdiğini aktardı. Türkiye’nin şokları yönetme kapasitesinin güçlü olduğunu belirterek, geçen yıl yaşanan önemli şoklara rağmen programın direncini ispatladığını kaydetti.
Şimşek, savaşın başladığı gün Finansal İstikrar Komitesi’ni toplayarak Türkiye’ye etkilerini sınırlamak için kararlar aldıklarını ve piyasaların sağlıklı işleyişini önceliklendirdiklerini belirtti. Türkiye’nin gelişmekte olan ülkelere göre daha dayanıklı bir performans sergilediğini söyledi.
Bakan Şimşek, Türkiye’nin ekonomi programının özünün hayat pahalılığıyla mücadele ve dezenflasyon olduğunu vurguladı. Eşel mobil sisteminin devreye alınmasıyla mazot ve benzindeki artışların bütçe üzerinden yönetildiğini ve bunun rekabet gücü ile enflasyon açısından önem taşıdığını ifade etti. Eğer bu sistem uygulanmasaydı yakıt fiyatlarının çok daha yüksek olacağını belirtti.
Mevduat ve fonlardan alınan stopajlarla ilgili bir soru üzerine Şimşek, herkesten kazandığı ölçüde vergi alınmaya devam edileceğini söyledi. Özellikle çok kazananlardan daha fazla vergi alınması yönündeki düzenlemelerin süreceğini belirterek, “Şu anda bizim gündemimizde stopaj yok. Ne stopajda artış ne stopajda indirim, şu anda bir gündem maddemiz değil” dedi.
Vergi borçlarına yönelik yapılandırma taleplerine ilişkin ise, geçici nakit akışı sorunları yaşayan şirketlere yönelik taksitlendirme imkanının bulunduğunu ancak vergi affı niteliğinde bir yapılandırmanın söz konusu olmadığını net bir dille ifade etti.
Şimşek, Türkiye’nin jeopolitik riskleri iyi yönettiğini ve alınan tedbirlerin başarıyla uygulandığını, bunun da Türkiye’nin şokları yönetme kabiliyetini ispatladığını yineledi. Savaşın uzaması halinde farklı bir araç setiyle durumu yeniden değerlendireceklerini ve olası senaryolara göre tepki fonksiyonlarının bulunduğunu belirtti.
Rezervlerin hem uluslararası yükümlülükler hem de şoklara karşı tampon görevi gördüğünü söyleyen Şimşek, rezervlerin 162 milyar dolar seviyesinde olduğunu ve rezerv yeterliliğinde geçmişe göre daha iyi durumda olduklarını kaydetti. Swap hariç net rezervlerde de artı durumda olduklarını ve rezervlerde bir sorun olmadığını belirtti. Ateşkesin devamı halinde rezervlerin eski seviyelerine yükseleceğini öngördü.
Hane halkının döviz yerine altına yöneldiğini ve döviz talebinin düşük seviyelerde kaldığını aktaran Şimşek, Türkiye’nin net uluslararası yatırım pozisyonunun 325 milyar dolar ekside olduğunu ve liradaki değer kaybının ciddi bilanço tahribatı yaratacağını vurguladı. Reel sektörün açık pozisyonunun 200 milyar dolar civarında olduğunu belirtti.
İhracatın artırılması için sadece kura odaklanmanın yanlış olduğunu, ihracatın dış talep esnekliğinin kur esnekliğine göre 11 kat daha güçlü olduğunu söyledi. Zorlanan sektörlere destek verdiklerini ve emek yoğun sektörler için asgari ücret desteğinin yanı sıra iş gücü desteği de sağladıklarını hatırlattı.
Savaş nedeniyle enflasyonda yıl sonu için bir miktar bozulma öngördüklerini aktaran Şimşek, Merkez Bankası’nın şokun etkilerini piyasayla paylaştığını ve petrol fiyatlarındaki artışın enflasyona doğrudan etkisinin 1,1 puan olduğunu bildirdi. Orta Vadeli Program (OVP) revizyonlarının yılda bir kez yapıldığını ve her gelişmede rakamların güncellenmediğini belirtti. Mevcut beklentilerin abartılı olduğu kanaatinde olduğunu ve ateşkesin sürmesi halinde piyasadaki beklentilerin düşeceğini düşündüğünü ifade etti.
Savaşın etkisiyle Türkiye’ye yönelik turist sayısında artış dahi olabileceğini belirten Şimşek, o bölgeye gidemeyenlerin Türkiye’yi tercih edebileceğini söyledi. Türkiye’nin bölgesel tedarikçi konumuna ve Irak ile olan ticaretine dikkat çekti. Hürmüz üzerinden dış bağlantının kesilmesi halinde bölgedeki birçok ülke için önemli bir tedarikçi olunacağını belirtti.
Yeni OVP sürecine ilişkin bilgi veren Şimşek, program revizyonunu resmi olarak eylülde yapacaklarını, yaz aylarında bugünü değerlendirip gelecek yılın program çerçevesini netleştireceklerini söyledi. Bu türden savaşların öngörülmesinin mümkün olmadığını ancak devlet olarak maliyet artışlarını sınırlamak için çaba gösterdiklerini ve bu dönemi istismar edenlere karşı Ticaret Bakanlığı’nın çalışma yürüttüğünü belirtti.
Türkiye’nin bölgenin en önemli sanayi ve hizmet üssü olduğunu, bölgesel istikrar ve refah artışından nemalanan bir ülke olduğunu vurguladı. Cumhurbaşkanı Erdoğan liderliğinde barış aktörü olarak görüldüklerini ve Türkiye’nin güvenlik, refah artışı ve istikrar açısından önemli avantajlara sahip olduğunu ifade etti.
İFM bünyesinde transit ticarete yönelik vergi avantajlarının artırılacağını ve küresel transit ticaret üssü konumunun güçlendirileceğini belirtti. Bölgesel yönetim merkezleri için de teşviklerin genişletileceğini ve imalatçı-ihracatçılara radikal vergi indirimi gündemlerinde olduğunu söyledi. Hizmet ihracatını teşvik ettiklerini ve Türkiye’yi küresel kaynakların yönetildiği bir üsse dönüştürme çabalarının sürdüğünü ifade etti.
Yorum Yap