ABD-İsrail-İran savaşı Körfez ekonomilerini vurdu. Petrol dışı yatırımlar durma noktasına gelirken, uzmanlar uluslararası sermayenin bölgeden çekileceğini öngörüyor.
ABD ve İsrail’in İran ile devam eden savaşının, Körfez ülkelerinde enerji, ticaret, finans ve turizm gibi petrol dışı ekonomileri ciddi şekilde yavaşlattığı bildirildi. KÖİ Araştırma Merkezi Başkanı Eyüp Vural Aydın, 28 Şubat’ta başlayan krizin uluslararası yatırımları olumsuz etkileyeceğini ve altyapı projelerinde gecikmelere neden olacağını belirtti.
Savaşın üçüncü haftasına girilirken, bölge ekonomilerindeki tahribatın boyutları daha net görülmeye başlandı. Eyüp Vural Aydın, 28 Şubat’ta ABD-İsrail’in İran’a yönelik saldırılarıyla başlayan ve İran’ın misillemeleriyle süren krizin, Körfez ülkelerindeki yatırım ve projeler üzerindeki etkilerini değerlendirdi.
Aydın, saldırıların ekonominin hemen her alanını olumsuz etkilediğini vurguladı. “Bu savaş, bölgenin genel ekonomik görüntüsünü mutlaka etkileyecek ve özellikle büyük yatırımları daha çok hedef alacak,” dedi.
Aydın, Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) ve Suudi Arabistan liderliğindeki Körfez ülkelerinin son yıllarda petrol dışı ekonomilerini geliştirmeye odaklandığını hatırlattı. Bu ülkeler, ekonomilerini petrole bağımlılıktan kurtarmak amacıyla çeşitli vizyon projeleri başlatmıştı.
Savaş, petrol fiyatlarını artırarak bu ülkelere gelir imkanı sunsa da, petrol dışı ekonomiler ve yatırım ortamı ciddi zarar gördü. Eyüp Vural Aydın, yaşananların petrole dayalı olmayan ekonomilerde büyük bir kırılganlık oluşturduğunu belirtti. Aydın, “Yaklaşık 20 yıldır bu yönde ekonomik büyümeyi hedefleyen ülkeler, şimdi tam tersi bir durumla karşı karşıya kaldı,” ifadelerini kullandı.
Uluslararası yatırımcıların Körfez ülkelerine ilgisinin azalacağını öngören Eyüp Vural Aydın, sigorta ve emeklilik fonlarının güvenli limanları tercih ettiğini vurguladı. Bölgedeki belirsizlik, uluslararası sermayeye dayalı büyüme stratejileri izleyen BAE gibi ülkeleri olumsuz etkileyecek. Savaşın sonucu netleşmediği için yatırımlar açısından ciddi bir ekonomik etkilenme bekleniyor.
Aydın, son yıllarda Dubai ve Suudi Arabistan’da artan çağrı merkezi ve yapay zeka yatırımlarının, savaşın ilk anlarında bu bölgelerin hedef alınması nedeniyle durma noktasına geldiğini belirtti. Bu tür merkezlerin bölgeye gelmesinin artık kolay olmayacağını ifade etti.
Amazon Web Services’in (AWS) Suudi Arabistan’da 5 milyar dolarlık yapay zeka bölgesi kurma anlaşmasını hatırlatan Aydın, kısa vadede bu projede ilerleme beklenmediğini aktardı. Suudi Arabistan’ın Vizyon 2030 projesinin dış sermayeye bağımlı olduğunu belirten Aydın, projelerde gecikmeler yaşanacağını öngördü.
Petrol fiyatları ve iş gücü maliyetlerindeki artışların bütçe aşımlarına yol açacağını, lojistik sorunların ise inşaat sürelerini uzatacağını vurguladı.
Eyüp Vural Aydın, belirsizlik ortamının uluslararası sermayenin yatırım kararlarını etkileyeceğini ifade etti. Gelişmiş ülkelerin sermayeleri, önümüzdeki dönemde daha güvenli ve yakın pazarlara yönelecek. Bu durum, Körfez ülkelerindeki finans ve turizm gibi petrol dışı ekonomilere yapılan yatırımları ciddi ölçüde azaltacak.
Aydın, bölgedeki yatırımların bombalanan enerji tesislerinin yenilenmesi, savunma harcamaları ve tahrip olan altyapıların onarılmasına odaklanacağını söyledi. Turizm, yapay zeka, dijitalleşme ve finans alanlarındaki yatırımların ise azalacağını kaydetti.
Yorum Yap