Kolon kanseri 45 yaş altı bireylerde artış gösteriyor. Uzmanlar, aile öyküsü, yaşam tarzı ve genetik faktörlerin riskleri nasıl etkilediğini açıklıyor.
Kolon kanseri (kolorektal kanserler), beslenme ve yaşam tarzı değişiklikleri nedeniyle son yıllarda sıklığı artan bir sağlık sorunu olarak öne çıkıyor. Dünya genelinde en sık teşhis edilen üçüncü kanser türü ve kansere bağlı ölümlerin ikinci önde gelen nedeni olan kolon kanserinin, 45 yaş altı bireylerde görülme sıklığı Türkiye’de ve küresel ölçekte artış gösteriyor. Teşhis ve tedavi yöntemlerindeki ilerlemeler, hastaların yaşam kalitesini ve süresini iyileştirmeyi hedefliyor.
Doç. Dr. Halit Karaca, kolon kanseri vakalarının yaklaşık yüzde 70’inin öngörülemeyen şekillerde ortaya çıktığını belirtti. Kalıtsal genetik mutasyonlar vakaların yüzde 3-5’ini oluştururken, hastaların yaklaşık yüzde 20-25’inde güçlü aile öyküsü bulunuyor. Ailede kolon kanseri öyküsü, bireyin hastalığa yakalanma riskini önemli ölçüde artırıyor. HNPCC, FAP ve Peutz-Jegher polipozisi gibi genetik durumlar kolon kanseri riskini yükseltiyor.
Kolonoskopi taramalarında tespit edilen adenomlar, özellikle villöz ve tübülo-villöz adenomlar, kanser riski açısından yüksek önem taşıyor. Ülseratif kolit ve Crohn hastalığı gibi iltihabi bağırsak hastalıkları da kanser riskini artırabiliyor. Aşırı alkol tüketimi, sigara kullanımı, obezite, işlenmiş gıdalar, insülin direnci, aşırı radyasyon maruziyeti ve bağışıklık sisteminin baskılanması da risk faktörleri arasında yer alıyor.
Kolon kanserinde erken teşhis, görüntüleme teknolojilerindeki gelişmelerle doğru evre belirleme, cerrahi tekniklerdeki iyileşmeler, kemoterapi ve radyoterapideki ilerlemeler yaşam süresini uzatıyor. Yeni nesil akıllı ilaçlar ve immünoterapiler, metastaz yapmış kanser hücreleriyle mücadelede başarıyı artırıyor. Kemoterapi, vücuttaki hızlı çoğalan kanser hücrelerini hedef alarak damar yolu veya ağızdan alınan ilaçlarla uygulanıyor.
Kolon kanseri tedavisinde kemoterapi, genellikle cerrahi, radyoterapi, hedefli tedavi veya immünoterapi gibi diğer yöntemlerle birlikte kullanılıyor. Kemoterapinin amacı, iyileşme şansını artırmak, kanserin tekrarlama riskini azaltmak ve hastaların daha uzun, kaliteli bir yaşam sürmesini sağlamak. Cerrahi öncesi veya sonrası uygulanan kemoterapi, sağ kalım oranlarını yükseltiyor.
Doç. Dr. Halit Karaca, ameliyat sonrası kalan kanserli hücreleri yok etmek ve tekrarlama riskini azaltmak amacıyla adjuvan kemoterapi uygulandığını ifade etti. Bu tedaviye genellikle ameliyattan sonraki 8 hafta içinde başlanıyor. Kanser kanıtı olmasa dahi, metastaz riski yüksekse adjuvan kemoterapi önerilebiliyor.
Kanser hücrelerinin lenf düğümlerine yayılması, bağırsakta yırtık (perforasyon) oluşması, yüksek dereceli kanser hücreleri veya bağırsak tıkanıklığı (obstrüksiyon) gibi durumlar riski artırıyor. Bu durumlarda kişiye özel tedavi yöntemleri ile başarı şansı yükseltiliyor.
Yorum Yap