ABD Başkanı Donald Trump, İran’da düşürülen F-15E savaş uçağının ikinci pilotunun kurtarıldığını duyurdu. Kurtarma operasyonunun detayları ve Trump’ın İran stratejisi mercek altında.
ABD Başkanı Donald Trump, İran’da düşen F-15E savaş uçağının ikinci pilotunun da kurtarıldığını duyurdu. Trump, sosyal medya hesabından yaptığı açıklamada kurtarma operasyonunu bir başarı hikayesi olarak nitelendirdi.
TRT Haber Washington Muhabiri Tuna Şanlı’nın bildirdiğine göre, Trump, kurtarma operasyonuna onlarca uçağın katıldığını belirtti. Operasyonun “mucizevi” olduğunu ifade eden Trump, bu gelişmeyi Amerikan kamuoyuna duyurdu.
Cuma günü İran tarafından düşürülen iki pilotlu F-15 Strike Eagle uçağının ilk pilotu olay günü kurtarılmıştı. İkinci pilotu bulmak için cumartesi günü yoğun arama çalışmaları yapıldı. Amerikan özel harekat birimleri, akşam saatlerinde ikinci pilota ulaşmayı başardı. Pilotun, uçağın vurulması sırasında mı yoksa kurtarma esnasında çıkan bir çatışmada mı yaralandığı konusunda henüz resmi bir açıklama yapılmadı.
Cuma günü ABD ordusu için kayıpların ağır olduğu bir gün olarak kayıtlara geçti. F-15 savaş uçağının yanı sıra, arama kurtarma çalışmalarına katılan bir A-10 savaş uçağı ve bir Blackhawk tipi helikopterin de İran tarafından düşürüldüğü Amerikan makamlarınca basına sızdırıldı. Analistler, Trump’ın pilotun kurtarılma haberini coşkuyla duyurmasının arkasında, bir günde verilen bu çoklu hava aracı kayıplarına yönelik eleştirileri dindirme çabası olduğunu değerlendiriyor.
Trump’ın İran’a yönelik tehdit mesajlarındaki zamanlama tutarsızlığı da dikkat çekiyor. Trump, cumartesi sabahı yaptığı paylaşımda İran’a tanıdığı 10 günlük süreyi hatırlatarak, “48 saat kaldı, üzerlerine cehennem yağacak” ifadesini kullandı. Bu açıklama, daha önce verilen 10 günlük sürenin dolum tarihini salı günü 03:00’ten pazartesi 17:00’ye çekti.
ABD Başkanı’nın son üç haftadır İran’ı tehdit etmesine rağmen saldırı kararlarını sürekli ertelemesi, piyasalarda bir taktik olarak yorumlanıyor. Özellikle ABD piyasa önü işlemlerinin başladığı Türkiye saatiyle 14:00 sonrası Trump’tan gelecek açıklamalar kritik önem taşıyor. Trump’ın daha önceki erteleme mesajlarını, petrol fiyatlarını düşürmek ve borsada olumlu bir hava estirmek için piyasa açılışlarına denk getirdiği biliniyor.
Eğer pazartesi günü saat 14:00’ten sonra yeni bir erteleme gelmezse, pazartesi 17:00 ve salı 03:00 tarihleri, ABD’nin İran enerji hatlarına yönelik olası saldırısı için en kritik saat dilimleri olarak öne çıkıyor.
ABD ve İran arasındaki askeri gerilim tırmanırken, Washington yönetiminin Tahran’dan taleplerinin perde arkasındaki ekonomik ve jeopolitik gerekçeler netleşiyor. Trump yönetiminin 15 maddelik planının merkezinde Hürmüz Boğazı’nın “ABD koşullarıyla” açılması ve zenginleştirilmiş uranyumun teslim edilmesi yer alıyor.
Hürmüz Boğazı’nda “Petrodolar” şartı aranıyor. Bölgedeki çatışmalar nedeniyle kapanan boğazın yeniden açılması, Washington ve Tahran arasındaki pazarlıkların en kritik maddesi. ABD, boğazın kendi ekonomik çıkarları doğrultusunda, özellikle “Petrodolar” sisteminin korunacağı şartlarla trafiğe açılmasını hedefliyor. İran’ın dolar dışı petrol ticareti, Washington tarafından petrodolar sistemine doğrudan bir tehdit olarak algılanıyor.
Trump’ın bu hamlesinin zamanlaması, Mayıs ayı ortasında Pekin’de Çin Devlet Başkanı Şi Cinping ile yapacağı görüşmeyle de ilintili. Analistler, Trump’ın Hürmüz Boğazı ve küresel petrol arzı üzerindeki kontrolü yeniden tesis ederek, Çin liderinin karşısına eli güçlenmiş bir şekilde çıkmak istediğini kaydediyor.
Krizin bir diğer ayağını ise İran’ın nükleer kapasitesi oluşturuyor. Washington, Tahran’dan elindeki zenginleştirilmiş uranyumu derhal teslim etmesini istiyor. İran’ın bu talebe diplomatik yollarla “evet” demesi beklenmiyor. Vaşington kulislerinde, uranyumun diplomatik yollarla değil, özel harekat birimlerince düzenlenecek baskınlarla İran dışına çıkarılması senaryosu konuşuluyor. Bu tür bir operasyonun ciddi asker kaybı riski taşıdığı belirtiliyor.
Yorum Yap