ABD ile İran arasındaki geçici ateşkes, küresel piyasalarda risk iştahını artırdı. Petrol fiyatları dalgalanırken gözler diplomatik görüşmelere çevrildi.
ABD ile İran arasında sağlanan geçici ateşkes, küresel piyasalarda risk iştahını canlandırdı. Orta Doğu’daki savaşın sona erebileceği iyimserliği yatırımcıları harekete geçirirken, gözler Pakistan’ın başkenti İslamabad’da bugün başlayacak diplomatik temaslara çevrildi. Geçen hafta boyunca bu gelişme, piyasalarda belirleyici rol oynadı.
ABD Başkanı Donald Trump, görüşmelerin başarısız olması halinde gemilerini en iyi silahlarla kullanacaklarını belirtti. İran ise ateşkes süresince Hürmüz Boğazı’nda güvenli geçişlerin kendi ordusunun bilgisi dahilinde sürdürüleceğini açıkladı. Bu açıklamalar, bölgedeki gerilimin seyrine dair farklı sinyaller verdi.
Petrol fiyatları, bu gelişmelerle dalgalı bir seyir izledi. Brent petrolün varil fiyatı çarşamba günü 88 dolara kadar geriledi. Ancak ateşkese ilişkin belirsizliklerin tamamen ortadan kalkmamasıyla haftayı yüzde 13,7 düşüşle 91,9 dolardan tamamladı.
ABD’de açıklanan makroekonomik veriler, savaşın olumsuz etkilerine yönelik ipuçları taşıdı. Mart enflasyonu yıllık bazda yüzde 3,3 ile beklentilerin altında kalsa da şubat ayına göre hızlandı. Aylık enflasyon ise yüzde 0,9 olarak gerçekleşti ve enerji maliyetleri en büyük etkiyi gösterdi.
Bu gelişmeler, para piyasalarında ABD Merkez Bankasının (Fed) yıl genelinde temkinli duruşunu sürdüreceği ihtimallerini güçlendirdi. Fed Federal Açık Piyasa Komitesinin (FOMC) 17-18 Mart toplantı tutanakları yayımlandı. Tutanaklar, Fed yetkililerinin enflasyona yönelik yukarı ve istihdama yönelik aşağı yönlü risklerin Orta Doğu’daki çatışmalarla arttığını değerlendirdiğini ortaya koydu.
FOMC tutanakları, Orta Doğu’daki çatışmanın ardından hem faiz indirimi hem de faiz artırımı senaryolarının masada olduğunu gösterdi. ABD ekonomisi, 2025’in dördüncü çeyreğinde yüzde 0,5 ile tahminlerin altında büyüdü. Fed’in enflasyon göstergesi olarak dikkate aldığı çekirdekk kişisel tüketim harcamaları fiyat endeksi, şubatta aylık bazda yüzde 0,4 ve yıllık bazda yüzde 3 arttı.
Uluslararası Para Fonu (IMF) Başkanı Kristalina Georgieva, Orta Doğu’daki çatışmalara dikkat çekti. Georgieva, savaş yaşanmasaydı küresel büyüme tahminlerinde yukarı yönlü revizyon görüleceğini, ancak mevcut durumda daha yüksek fiyatlar ve daha yavaş büyümeye işaret ettiğini ifade etti.
Bu gelişmelerle ABD’nin 10 yıllık tahvil faizi bir önceki haftaya göre 2 baz puan artarak yüzde 4,34’e yükseldi. Dolar endeksi ise haftalık bazda yüzde 1,4 düşüşle 98,6 seviyesinde kapandı. Doların zayıflaması ve Fed’in olası şahin adımlarına yönelik beklentilerin fiyatlamalardan çıkması altının onsunu etkiledi.
Altının onsu, haftalık bazda yüzde 1,6 artarak 4 bin 749 dolara çıktı. New York borsasında ise pozitif bir seyir öne çıktı. Haftalık bazda S&P 500 yüzde 3,56, Nasdaq endeksi yüzde 4,45 ve Dow Jones endeksi yüzde 3,04 yükseldi.
Michigan Üniversitesi tarafından ölçülen tüketici güven endeksi nisanda 47,6 ile tüm zamanların en düşük seviyesine indi. Tüketicilerin kısa vadeli enflasyon beklentisi, nisanda yüzde 3,8’den yüzde 4,8’e tırmanarak Ağustos 2025’ten bu yana en yüksek seviyeye ulaştı. Ülkede fabrika siparişleri şubatta yatay seyrederek 619,6 milyar dolar oldu.
ABD federal hükümetinin bütçe açığı, martta geçen yılın aynı ayına göre yüzde 2 artışla 164 milyar dolara ulaştı. Gelecek hafta ABD’de önemli bankaların ve varlık yönetim şirketlerinin finansal sonuçları yakından takip edilecek. Ayrıca ikinci el konut satışları, ÜFE enflasyon ve sanayi üretimi gibi veriler açıklanacak.
Avrupa borsalarında geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izlendi. Orta Doğu’daki geçici ateşkes haberi, bölgede risk iştahını yükseltti. Enerji piyasasına yönelik endişeler bir miktar rahatlama sağlasa da varlığını sürdürdü.
Avrupa Birliği (AB) Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, İsrail’in Lübnan’a saldırılarının ABD-İran ateşkesini ciddi baskı altına soktuğunu vurguladı. AB Komisyonu Sözcüsü Anna-Kaisa Itkonen ise ateşkesin yüksek enerji fiyatlarını kısa sürede düşürmeyeceğini belirtti.
Makroekonomik tarafta Avro Bölgesi’nde Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) şubat ayında önceki aya kıyasla yüzde 0,7 geriledi. Almanya’da şubatta yüzde 1,9’a gerileyen yıllık enflasyon, martta yüzde 2,7 seviyesine yükseldi. Ülkede sanayi üretimi şubat ayında yüzde 0,3 geriledi.
Orta Doğu’daki savaşa yönelik iyimser mesajlara karşın Avrupa’da üretici ve tüketici enflasyonu arasındaki zıt hareketler, ekonomik görünüme ilişkin risklerin derinleşebileceğine işaret etti. İngiltere’de FTSE 100 endeksi yüzde 1,50, İtalya’da MIB 30 endeksi yüzde 4,35, Almanya’da DAX endeksi yüzde 2,67 ve Fransa’da CAC 40 endeksi yüzde 3,73 arttı.
Gelecek hafta Avrupa Merkez Bankası (ECB) Başkanı Christine Lagarde’ın konuşması yakından izlenecek. Avro Bölgesi’nde sanayi üretimi ve enflasyon, İngiltere’de sanayi üretimi verileri de takip edilecek.
Asya piyasalarında da geçen hafta ateşkesin etkisiyle risk iştahı canlandı ve pozitif bir görünüm öne çıktı. Çin’de üretici enflasyonu enerji maliyetlerinin artmasıyla negatif bölgeden çıktı. Bölge piyasalarında yükselişlere teknoloji sektörü öncülük etti.
Güney Kore Merkez Bankası, politika faizini beklentilere paralel yüzde 2,5 seviyesinde sabit tuttu. Banka, Orta Doğu’daki gelişmelerin seyrine ilişkin yüksek derecede belirsizliğe ve enflasyon üzerindeki yukarı yönlü baskılara dikkat çekti.
Çin’de Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) martta aylık bazda yüzde 0,7 azalışla beklentilerin altında gelirken, yıllık bazda yüzde 1 yükseldi. Ülkede Üretici Fiyat Endeksi (ÜFE) yıllık bazda yüzde 0,5 yükselişle 3,5 yıl aradan sonra ilk kez arttı.
Haftalık bazda Güney Kore’de Kospi endeksi yüzde 8,96, Hong Kong’da Hang Seng endeksi yüzde 3,09, Japonya’da Nikkei 225 endeksi yüzde 7,22 ve Çin’de Şanghay bileşik endeksi yüzde 2,73 yükseldi. Gelecek hafta Japonya’da sanayi üretimi, Çin’de büyüme ve perakende satışlar verileri takip edilecek.
Yurt içinde geçen hafta alış ağırlıklı bir seyir izleyen Borsa İstanbul’da BIST 100 endeksi haftalık bazda yüzde 8,79 yükselişle 14.073,79 puandan kapandı. Bu yükseliş, küresel piyasalardaki olumlu havadan destek buldu.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Sapanca’da düzenlenen Uluslararası Ekonomi Zirvesi’nde konuştu. Şimşek, Türkiye’nin dayanıklı olduğuna inandığını ve dezenflasyon programını önceliklendireceklerini belirtti. Hayat pahalılığıyla mücadelenin en büyük öncelikleri olduğunu vurguladı.
Bakan Şimşek, dezenflasyonun güçlü bir şekilde devamı için gereken her şeyi yapacaklarını ifade etti. Öte yandan yurt içinde gözler gelecek hafta açıklanacak ödemeler dengesi verilerine çevrildi.
Ödemeler Dengesi Beklenti Anketi’ne katılan ekonomistler, cari işlemler hesabının şubatta 7 milyar 182 milyon dolar, bu yıl ise 45 milyar 938 milyon dolar açık vereceğini tahmin etti. Dolar/TL, haftayı önceki haftalık kapanışın yüzde 0,1 üzerinde 44,6220’den tamamladı.
Gelecek hafta yurt içinde ödemeler dengesi, bütçe dengesi, konut fiyat endeksi gibi önemli veriler takip edilecek. Ayrıca uluslararası kredi derecelendirme kuruluşu S&P’nin beklenen Türkiye değerlendirmesi de piyasaların odağında yer alacak.
Yorum Yap