Uluslararası Zeytin Konseyi verilerine göre Türkiye’nin zeytinyağı üretimi %92 arttı. Küresel arzın toparlanmasıyla 2026’da fiyatlarda istikrar bekleniyor.
Uluslararası Zeytin Konseyi (IOC) verilerine göre, Türkiye’nin zeytinyağı üretiminde geçen hasat döneminde %92’lik dikkat çekici bir artış yaşandı. Bu yükseliş, küresel arzın toparlanmasına katkı sağlarken, uzmanlar 2026 yılına kadar fiyatlarda istikrar bekliyor.
IOC yetkilileri, zeytinyağı fiyatlarının temel olarak arz ve talep dengesine bağlı olduğunu belirtti. Son yıllarda kuraklık ve iklim kaynaklı faktörlerin neden olduğu düşük üretim, fiyatlarda artışa yol açmıştı. Ancak üretimdeki son dönemdeki önemli artış, arz kısıtlarını hafifletme potansiyeli taşıyor.
IOC’nin açıklamasına göre, arzın toparlanmasıyla birlikte talebin sabit kalması durumunda fiyatlar üzerinde aşağı yönlü bir baskı oluşması öngörülüyor. Bununla birlikte, iklim değişkenliği, artan üretim maliyetleri, güçlü küresel talep ve jeopolitik gelişmeler gibi yapısal faktörler nedeniyle fiyatların geçmişteki düşük seviyelere dönmesi beklenmiyor.
2021-2022 hasat yılında küresel zeytinyağı tüketimi 3 milyon 328 bin ton ile rekor seviyeye ulaşmıştı. 2022 yazındaki sıcak hava dalgası, İspanya, Fas, Portekiz, İtalya, Tunus ve Cezayir gibi Akdeniz ülkelerinde üretimi ciddi şekilde düşürdü.
Buna karşılık Yunanistan’da %49, Türkiye’de ise %92’lik üretim artışı kaydedildi. Doğu Akdeniz ülkeleri de bu dönemde üretimlerini artırmayı başardı. 2022-2023 hasat yılında küresel üretim %19 azalarak 2 milyon 760 bin tona geriledi. 2023-2024 sezonunda ise İspanya’nın Jaen bölgesinde natürel sızma zeytinyağı fiyatları kilogram başına 842 avro ile zirveye ulaştı.
2024-2025 hasat yılında küresel üretim 3 milyon 572 bin ton ile tarihsel bir zirveye ulaşırken, 2025-2026 sezonu için üretim 3 milyon 440 bin ton olarak tahmin ediliyor. Artan arzla birlikte fiyatlar kilogram başına yaklaşık 430 avro seviyelerine geriledi.
İklim kaynaklı aksaklıkların kalıcı hale gelmesiyle üretim dalgalanmalarının artması bekleniyor. Üreticiler, sulama yatırımları, daha dayanıklı zeytin çeşitleri ve üretimin farklı bölgelere yayılması gibi yöntemlerle uyum sağlamaya çalışıyor. İklim değişikliği, önümüzdeki yıllarda piyasada daha yüksek dalgalanmalara ve dönemsel arz sıkıntılarına yol açabilir.
Üretim kalıplarındaki değişim ve artan küresel talep, Türkiye gibi ülkelerin zeytinyağı piyasasında daha belirgin rol üstlenmesine neden oluyor. Türkiye, üretim ve ihracattaki artışla küresel pazarda rekabetçi bir tedarikçi olarak öne çıkıyor. ABD ithalatında İspanya ve İtalya’nın ardından Tunus ve Türkiye de önemli tedarikçiler arasında yer alıyor.
Yorum Yap