Şeffaf plak bakımının özü üç kuralda toplanır. Plak ağızdan her çıkarıldığında soğuk suyla durulanır. Günde en az iki kez yumuşak bir fırçayla mekanik olarak temizlenir ve takılı değilken kendi kutusunda…
Şeffaf plak bakımının özü üç kuralda toplanır. Plak ağızdan her çıkarıldığında soğuk suyla durulanır. Günde en az iki kez yumuşak bir fırçayla mekanik olarak temizlenir ve takılı değilken kendi kutusunda saklanır. Bu üç adım hem plağın şeffaflığını korur hem de plağın altında biriken bakteri tabakasının diş yüzeyine zarar vermesini önler. Bakım ihmal edildiğinde bozulan yalnız görüntü olmaz, tedavi de aksar.
Temizliğin esası mekaniktir. Plak yüzeyinde biriken tabaka yalnız durulamayla kalkmaz, yumuşak bir fırçayla nazikçe ovulması gerekir. Günlük akış şöyle kurulur:
Ağızdaki temizlik en az plağın temizliği kadar önemlidir. Plak, diş yüzeyini kapatarak tükürüğün doğal yıkama etkisini azaltır. Fırçalanmamış dişlerin üzerine takılan plak, bakteri plağını saatlerce diş yüzeyinde tutar. Gece boyunca kullanılan plak sabah mutlaka temizlenir, çünkü uyku sırasında tükürük akışı azalır ve birikim hızlanır.
Plaklar ısıya ve aşındırıcıya duyarlı bir malzemeden üretilir. Sıcak su, bulaşık makinesi ve kaynatma plağın formunu bozar; formu bozulan plak dişlere uygulaması gereken kuvveti veremez. Beyazlatıcı içeren veya aşındırıcı diş macunları ile sert fırçalar ise yüzeyde mikro çizikler bırakır. Çizikler ışığı dağıttığı için plak matlaşır ve renk maddelerini daha kolay tutar. Renkli ağız gargaraları da yüzeyde iz bırakabilir, bu nedenle plak dışarıdayken kullanılması daha güvenlidir.
Plak çıkarıldığı anda gidebileceği tek yer kendi kutusudur. Peçeteye sarılan plak çöpe gitme riskiyle karşı karşıya kalır, açıkta bırakılan plak ise kurur ve deforme olur. Kutuya konmadan önce plağın durulanmış ve nemi alınmış olması gerekir; ıslak kapalı ortam koku ve mikroorganizma üremesi için uygun bir zemindir. Kutunun kendisi de düzenli aralıklarla yıkanmalıdır.
Çantada yedek bir kutu taşımak dışarıda yenen öğünlerde işi kolaylaştırır. Kutuyu yaz aylarında araç içinde bırakmamak gerekir; kapalı araçtaki sıcaklık plağın formunu bozacak düzeye çıkabilir.
Renklenme çoğu zaman tek bir olaydan değil, tekrarlayan küçük alışkanlıklardan doğar. Kahve içerken plağı çıkarmamak, sigara kullanmak, temizliği akşama ertelemek ve plağı fırçalamadan takmak yüzeyde kalıcı iz bırakır. Plak dokusuna işleyen renklenme sonradan parlatılarak geri alınamaz. Renkli bir içecekten sonra plağı takmadan önce ağzı çalkalamak ve mümkünse dişleri fırçalamak, birikimin yüzeye tutunmasını büyük ölçüde engeller. Tedavi konforunu belirleyen asıl unsur da budur; bu yüzden şeffaf plak temizliği ve bakımı tedavinin ilk gününde hekimle birlikte netleştirilmesi gereken bir başlıktır.
Kural basittir: sade su dışındaki her şey için plak çıkarılır. Şekerli içecekler plağın altında kaldığında şeker diş yüzeyiyle uzun süre temas eder ve çürük riski artar. Sıcak içecekler ise plağın biçimini bozabilir.
| Durum | Plak ağızda kalabilir mi | Gerekçe |
|---|---|---|
| Sade su | Kalabilir | Renklendirici ve şeker içermez |
| Çay, kahve, kola | Çıkarılmalı | Renklenme ve şeker teması riski |
| Sıcak içecekler | Çıkarılmalı | Isı plağın formunu bozabilir |
| Sakız ve şekerleme | Çıkarılmalı | Yüzeye yapışır ve iz bırakır |
| Sigara kullanımı | Çıkarılmalı | Yüzeyde kalıcı sararma yapar |
İhmalin sonucu yalnız estetik değildir. Temizlenmeyen plakla ilerleyen bir süreçte şu tablolar görülebilir:
Şeffaf plak sistemleri üzerine sertifika programlarını tamamlayan ortodonti uzmanı Uzm. Dr. Çağrı Şibal’ın Bayraklı’daki muayenehanesi gibi ortodonti kliniklerinde bakım eğitimi tedavinin ilk aşamasında verilir. Doğru alışkanlık ilk haftada kurulduğunda süreç sorunsuz ilerler.
Koku genellikle yüzeyde biriken tabakadan kaynaklanır. Günlük fırçalamayı sıkılaştırmak ve kutuyu düzenli yıkamak çoğu durumda yeterlidir. Koku sürüyorsa plakta çatlak veya derin çizik olabilir; bu durumda hekiminize gösterin.
Plağı hiç takmamaktansa ağzı bol suyla çalkalayıp takmak daha iyidir. Yanınızda küçük bir seyahat fırçası taşımak en pratik çözümdür. Yemek sonrası uzun süre plaksız kalmak günlük kullanım süresini düşürür.
Zorunlu değildir. Tabletler mekanik temizliğin yerine geçmez, onu destekler. Kullanacaksanız plak için üretilmiş bir ürün seçin ve süreyi aşmayın; uzun bekletme bazı ürünlerde yüzeyi etkileyebilir.
Yüzeysel çizikler görüntüyü etkiler ama uyumu bozmayabilir. Çatlak, kırık veya kenar deformasyonu varsa durum farklıdır; bu plak dişe doğru kuvvet uygulayamaz ve hekim değerlendirmesi gerekir.
Temizlik mantığı aynıdır: soğuk su, yumuşak fırça, kuru kutu. Pekiştiriciler daha uzun süre kullanıldığı için bakım disiplininin sürdürülmesi ayrıca önemlidir.
Yorum Yap