Zayıf kemik yapısında implant planlaması ve tedavi yaklaşımları

Ağız ve diş sağlığı hizmetleri sunan Ekiz Clinic, çenedeki zayıf kemik yapısında implant planlaması yapılırken öncelikle sorunun kemik miktarından mı yoksa dokunun yoğunluğundan mı kaynaklandığının netleştirildiğini aktarıyor.

Kemik boyutu yeterli yükseklikte olsa bile seyrek bir dokuya sahip olabiliyor, bazen de sert bir yapı bulunmasına karşın dokunun hacmi yetersiz kalabiliyor. Bu iki durumun aynı bölgede bir arada görülmesi de mümkün oluyor. Çözüm yöntemleri her durumda değişiklik gösterdiği için halk arasında kullanılan kemik azlığı tabiri hekimler açısından tek başına yeterli bir veri sunmuyor.

Kemiğin durumunu netleştirmek amacıyla klinik muayene ile birlikte üç boyutlu görüntüleme yöntemlerinden yararlanılıyor. Bu süreçte implant tedavisine ilişkin temel prosedürler hakkında kapsamlı veriler Ekiz Clinic bünyesinde sunulan bilgilendirmelerle paylaşılıyor.

Çene kemiğinin yoğunluk sınıfları ve özellikleri

Diş hekimliği uygulamalarında çene kemiğinin yapısı dış kısımdaki sert kortikal doku ve içerideki süngerimsi alan dikkate alınarak D1 seviyesinden D4 seviyesine kadar sınıflandırılıyor. Derecelendirmede numara yükseldikçe kemiğin sertliği azalarak yumuşuyor ve implantın bölgeye tutunması daha zor bir hal alıyor. Bu sınıflar şu özellikleri taşıyor:

• D1: Büyük bölümü yoğun kortikal kemikten meydana gelir, çoğunlukla alt çenenin ön kısmında görülür.
• D2: Kalın kortikal tabaka ile sıkı süngerimsi yapı barındırır, alt çenede ve üst çenenin ön kısımlarında yer alır.
• D3: İnce kortikal tabaka ve seyrek süngerimsi doku içerir, yaygın olarak üst çenede bulunur.
• D4: Çok ince kortikal tabaka ile çok seyrek süngerimsi yapıya sahiptir, özellikle üst çenenin arka tarafında karşımıza çıkar.

Listelenen bölgeler anatomik olarak genel eğilimi yansıtıyor. Aynı çene kemiğinin farklı bölgelerinde değişik yoğunluk seviyelerine rastlanabildiği için incelemeler doğrudan implantın yerleştirileceği bölgeye özel yapılıyor. Zayıf kemik tanımı ekseriyetle D3 ve D4 sınıflarını kapsıyor. Üst çenenin arka kısmında yoğunluk düşüklüğü ile sinüs sarkması kaynaklı dikey kemik azlığı aynı anda görülebildiğinden bu bölgeye ayrı bir dikkat gösteriliyor.

Üç boyutlu görüntüleme ve klinik değerlendirme

Üç boyutlu tomografi incelemeleri çene kemiğinin yüksekliğini, enini ve etraftaki anatomik oluşumlara yakınlığını açıkça gösteriyor. Üst çenedeki sinüs tabanı ile alt çenedeki sinir kanalına olan mesafe implantın uzunluğunu doğrudan sınırlıyor. Kemik dokusunun yoğunluğu hakkında ilk veriler bu tomografilerle elde edilse de asıl tanı cerrahın yuva açma esnasında hissettiği mekanik dirençle tamamlanıyor.

Çekilen dişin ardından geçen sürenin uzaması bölgedeki kemiğin erimesine yol açtığından beklenenden fazla hacim kaybı oluşabiliyor. Bunun yanında tütün kullanımı, kan şekeri değerleri, osteoporoz tedavileri ve geçmiş dişeti hastalıkları planlamaya etki ediyor. Görüşmeye önceki tedavi kayıtları ve kullanılan ilaç listesiyle gidilmesi risk analizinin sağlıklı yapılmasına katkı sağlıyor.

Yoğunluk düşüklüğü ve hacim kaybında uygulanan yöntemler

Düşük yoğunluklu kemik yapısında asıl amaç primer stabiliteyi, diğer bir ifadeyle implantın yerleştiği anda oynamadan sabit kalabilmesini sağlamaktır. Standart yuva açma yöntemleri yetersiz kaldığında farklı cerrahi yaklaşımlar devreye giriyor:

• İmplant yuvasının vida çapına kıyasla daha dar hazırlanması ve yerleştirme esnasında kemiğin yana doğru sıkıştırılması
• Kemiği dışarı çıkarmak yerine yuva kenarlarına iterek sıkılaştıran osseodensifikasyon frezlerinin uygulanması
• Düşük yoğunluklu zeminlerde tutunma kabiliyeti yüksek özel gövde ve diş yivlerine sahip implantların seçilmesi
• İmplant üstü protez aşamasının kemik dokusunun durumuna göre ileri bir tarihe planlanması

Bu prosedürlerin başarı verileri farklılık gösteriyor. Dar yuva açmanın yerleştirme torkunu yükselttiği bilinse de uzun vadeli klinik takip verileri sınırlı düzeydedir. Osseodensifikasyon tekniğinin de ilk tutunmayı artırdığı belirtilmekle birlikte çalışmaların çoğunun kısa vadeli olması ve şartların değişkenliği nedeniyle her vakada tek geçerli yöntem sayılamayacağı vurgulanıyor.

İmplantın yerleştirilme anındaki tutunma gücü tek başarı kriteri değildir. Yuvanın aşırı sıkı açılması kemik üzerinde baskı oluşturabileceğinden kuvvetin dengelenmesi gerekiyor. Hekim direnç seviyesine bakarak yükleme takvimine karar veriyor, yeterli direnç yoksa diş yapımı ertelenip implant iyileşme sürecinde dişetinin altında kapalı bırakılabiliyor.

Kemik yoğunluğu iyi olmasına rağmen hacim yetersizse kemik artırma ya da pozisyon değiştirme teknikleri değerlendiriliyor. Üst çene arkasında sinüs tabanı çok yakınsa sinüs lifting yapılarak sinüs zarı yukarı kaldırılıyor ve açılan boşluğa kemik tozu grefti ekleniyor. Genişlik eksikliğinde greftleme yapılırken, tam dişsizlik hallerinde eğimli implantlarla mevcut kemikten maksimum fayda sağlanabiliyor.

İyileşme takvimi ve hekim görüşmesi

İmplantın kemikle bütünleşmesi biyolojik bir takvim gerektiriyor. Zayıf kemiklerde bu süreç daha temkinli yürütülüyor ve kemik tozu eklendiyse bekleme süresi uzayabiliyor. İmplant kimi zaman greftle aynı gün, kimi zaman da kemiğin sertleşmesinin ardından yerleştiriliyor. Kişiye özel bu takvimde sigaranın bırakılması veya azaltılması, ağız bakımı ve seansların aksatılmaması iyileşmeyi hızlandırıyor.

Konsültasyon sırasında sorunun hacimden mi yoğunluktan mı kaynaklandığı, ek bir cerrahiye ihtiyaç olup olmadığı ve tedavinin basamakları mutlaka görüşülmelidir. Tomografi görüntülerinin hekimle birlikte değerlendirilmesi mevcut durumun anlaşılmasını kolaylaştırıyor. Nihai tanı ve tedavi adımları ise yapılan ayrıntılı muayene sonrasında hekim tarafından netleştiriliyor.