Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), Hürmüz Boğazı’ndaki kesintilerin küresel petrol piyasalarını nasıl etkileyebileceğine dair senaryoları değerlendirdi. Kritik geçiş noktasındaki olası bir krizin sonuçları neler olabilir?
Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), dünya deniz yoluyla petrol ticaretinin yaklaşık %25’inin gerçekleştiği Hürmüz Boğazı’ndaki olası kesintilerin küresel petrol piyasalarında büyük sonuçlar doğurabileceği uyarısında bulundu. Hürmüz Boğazı’ndan geçen günlük ortalama 20 milyon varil ham petrol ve petrol ürünü, bölgeyi dünyanın en kritik enerji geçiş noktası yapıyor.
St. Gallen Üniversitesi’nden Prof. Guido Cozzi, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının en çok Körfez ülkelerinden petrol ithal eden Çin, Hindistan, Japonya ve Güney Kore gibi Asya ülkelerini etkileyeceğini belirtti. Cozzi, Avrupa’nın da etkileneceğini ancak ABD’nin yerli üretim ve kaynak çeşitliliği sayesinde daha az etkileneceğini öngördü.
Cozzi, kısa vadede petrol piyasalarında risk primi ve stok davranışları nedeniyle fiyatların hızla artabileceğini, geçici bir kesintinin dahi Brent petrol fiyatlarını çift haneli rakamlara yükseltebileceğini ifade etti.
Prof. Cozzi, olası bir krizde vadeli işlem piyasalarının jeopolitik belirsizliği fiyatlayarak enerji ve taşımacılık piyasalarında oynaklığı artıracağına dikkat çekti.
Hürmüz Boğazı’ndaki kesintinin süresine bağlı olarak makroekonomik etkilerin değişeceğini belirten Cozzi, kısa süreli kesintilerin enflasyonu artırabileceğini, uzun süreli kapanmaların ise özellikle enerji ithalatçısı gelişmekte olan ülkelerde küresel büyümeyi yavaşlatabileceğini vurguladı.
Wood Mackenzie’den Alan Gelder, Hürmüz Boğazı’nın kapanmasının petrol fiyatlarını %10 yükselttiğini ve rafine ürünlerde önemli bir prim oluşmasına neden olduğunu söyledi. Gelder, Boğaz’ın küresel petrol arzının yaklaşık %15’i için kritik bir öneme sahip olduğunu belirtti.
Gelder, uzun süreli bir kapanmanın küresel rafineri sektörü için ham petrol bulunabilirliğini ciddi şekilde etkileyeceğini, Orta Doğu dışındaki yedek üretim kapasitesinin talebi karşılamayacağını ve rafinerilerin sınırlı arz için rekabet edeceğini ifade etti. Ayrıca, stratejik petrol stoklarının devreye alınmasıyla etkinin hafifletilmeye çalışılacağını ancak uzun süreli kapanmada talep daralmasının yaşanabileceğini öngördü.
Alan Gelder, piyasalar için belirsizliğin sürdüğünü, uzun süreli bir kapanmanın petrol fiyatlarının yanı sıra küresel ekonomi ve petrol talebi artışı üzerinde de baskı yaratacağını sözlerine ekledi.
Yorum Yap