Bakan Şimşek, Ortadoğu’daki savaşın uzaması halinde küresel ekonominin ciddi bir enflasyon ve resesyon riskiyle karşı karşıya kalacağını belirtti.
Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, Ortadoğu’da devam eden ABD-İsrail-İran çatışmasının küresel ekonomi için ciddi riskler taşıdığı uyarısında bulundu. Bakan Şimşek, savaşın uzaması halinde küresel çapta enflasyon, finansal sıkılaşma ve büyümede yavaşlama beklediğini belirtti. Ayrıca, çatışmanın resesyon ve stagflasyon riskini de beraberinde getirebileceğini ifade etti. Bu durumun, dünyanın en kritik enerji ve ticaret koridorlarındaki aksaklıklar ve artan petrol fiyatlarından kaynaklandığını vurguladı.
Bakan Şimşek, çatışmanın dünyanın en kritik enerji ve ticaret koridorlarından birinde cereyan ettiğini vurguladı. Bu nedenle savaşın sadece bölge ülkeleri için değil, küresel ekonomi için de ağır sonuçlar doğuracağını kaydetti. Bölgenin küresel petrol tedarikinin neredeyse beşte birini karşıladığını belirten Şimşek, tedarik zincirlerinde kırılmalar yaşandığını aktardı.
Petrol fiyatlarındaki yükselişin kalıcı olması durumunda küresel enflasyonu olumsuz etkileyebileceğini dile getirdi. Brent petrol fiyatlarının savaş öncesine göre yüzde 40’tan fazla arttığını, doğal gaz fiyatlarının Avrupa’da yüzde 56, jet yakıtının ise neredeyse yüzde yüze yakın yükseldiğini ifade etti. Hürmüz Körfezi’nin küresel ticaret ve enerji akışı için kritik önemine dikkat çekerek, savaşın etkilerinin güçlü bir şekilde hissedilmeye başlandığını söyledi.
Hem Kızıldeniz hem de Hürmüz Körfezi’nde eş zamanlı aksaklıklar yaşandığını vurgulayan Şimşek, Asya’dan Avrupa’ya ve Avrupa’dan Asya’ya uzanan sevkiyat sürelerinin uzadığını bildirdi. Küresel ticaret ve büyümenin bu gelişmelerden olumsuz etkileneceğini, küresel piyasalarda risk iştahının gerilediğini aktardı. Finansal koşulların sıkılaştığını ve sermaye akışının riskli bölgelerden daha az riskli alanlara yöneldiğini de ekledi.
Bakan Şimşek, çatışmaların başlamasının hemen ardından Finansal İstikrar Kurulunu toplayarak senaryo analizleri yaptıklarını açıkladı. Piyasaların sağlıklı işlemesi ve bölgesel çatışmanın Türkiye ekonomisine yansımalarını sınırlamak için proaktif tedbirler aldıklarını belirtti. Bu tedbirler sayesinde savaşın piyasalara yansımasının sınırlandığını vurguladı.
Bölgede yer almasına rağmen Türkiye’nin borsasındaki düşüşün yüzde 5,5 ile sınırlı kaldığını ifade etti. Endonezya, Güney Kore ve Güney Afrika gibi ülkelerin borsalarındaki düşüşün ise yüzde 10 ve üzerinde seyrettiğini örnek gösterdi. Ancak çatışmanın yarattığı belirsizlik ortamında Türkiye’nin ikincil piyasa tahvil faizleri ve risk primlerinin yükseldiğini de kabul etti. Bu durumun, Türkiye’nin coğrafi konumu nedeniyle yaşanan gelişmelerden bağımsız kalmasının zorluğundan kaynaklandığını söyledi.
Petrol, doğal gaz ve petrokimya ürün fiyatlarındaki artışın enflasyon üzerinde yaratabileceği olumsuz etkiye karşı eşel mobil sistemini devreye aldıklarını bildirdi. İran dahil bölgeye yapılan ihracatın yaklaşık 30 milyar dolar, ithalatın ise 19 milyar dolar düzeyinde olduğunu aktardı. Bölgeden gelen turist sayısının yaklaşık 10 milyon kişi, turizm gelirinin ise 10 milyar dolar civarında olduğunu ekledi.
Merkez Bankası’nın döviz ve TL likiditesini yönetmek üzere önemli adımlar attığını, TL uzlaşmalı vadeli döviz satım işlemleri başlattığını belirtti. Sermaye Piyasası Kurulunun borsada spekülatif hareketlere karşı açığa satışı geçici olarak yasakladığını, Borsa İstanbul’un da emir işlem yoğunluğunu düşürerek piyasadaki oynaklığı azalttığını ifade etti.
Eşel mobil sisteminin olmaması durumunda Ankara’da mazotun litresinin 83 lira 10 kuruş olacağını, ancak bu sistem sayesinde 67 lira 10 kuruş seviyesinde tutulduğunu açıkladı. Benzinde de eşel mobil olmadan 71 lira 11 kuruş olacak fiyatın 62 lira 30 kuruş olarak kaldığını örneklerle anlattı. Bu uygulamanın vatandaşın alım gücünü korumak ve geçici bir çözüm olarak görüldüğünü vurguladı. Sistemin bütçe üzerinde büyük bir etkisi olduğunu da sözlerine ekledi.
Bakan Şimşek, uyguladıkları programla enflasyonu kalıcı şekilde aşağı çekmeyi hedeflediklerini ve ideal olarak yüzde 20’nin altına düşürmeyi istediklerini bildirdi. Petrol şokunun dezenflasyon programını geçici olarak rayından çıkarma riski taşıdığını vurguladı. Eşel mobil ile vatandaşın alım gücünün yanı sıra ihracatçı, üretici ve esnafın rekabet gücünü de korumaya çalıştıklarını aktardı.
Savaşın kazananının olmayacağının altını çizen Şimşek, Türkiye’nin bölgesinde savaş istemediğini belirtti. Bölgesel istikrar, huzur ve barışın Türkiye’nin refahını artıracağını ifade etti. Yaşananlardan üzüntü duyduğunu ve savaşın bir an önce bitmesini arzuladıklarını söyledi. Türkiye’nin bölgenin istikrar adalarından biri olduğunu vurguladı.
Cumhurbaşkanı’nın liderliğinde Türkiye’nin bölgedeki çatışmaların dışında kaldığını dile getirdi. Tedarik zincirlerindeki kırılmaların küresel firmalara çeşitlendirme ihtiyacını gösterdiğini belirtti. Türkiye’nin hem istikrarlı hem de büyük bir ekonomi olarak bu anlamda önemli bir alternatif olarak öne çıktığını söyledi.
Dünyada birçok jeopolitik gerginlik olduğunu aktaran Şimşek, Türkiye’nin savunma sanayisinin çok güçlü olduğuna dikkat çekti. Bir ülkenin savunma sanayii güçlüyse, dışa bağımlılığı azsa ve önemli bir atılım gerçekleştirmişse caydırıcılığının da arttığını belirtti. Türkiye’nin bu niteliklerin tamamını taşıdığını vurguladı.
Savunma sanayisinde başarılı olan ülkelerin sivil teknolojilerde de başarılı olabileceğini ifade etti. Savunma sanayisindeki ilerlemenin sağlık, tarım, yenilenebilir enerji gibi birçok alanda katma değeri yüksek sanayiye geçişi sağlayabildiğini söyledi. Bakan Şimşek, Türkiye’nin güçlü savunma sanayii bakımından bölgesinde önemli bir aktör olduğunu belirtti.
Yorum Yap