Yer bilimciler Doğu Afrika’daki yarılma sürecinin hızlandığını ve kıtanın ikiye ayrılmasını sağlayacak yeni bir okyanusun beklenenden erken oluşacağını duyurdu.
Columbia Üniversitesi’nden yer bilimci Christian Rowan, Doğu Afrika’daki yer kabuğunun sanılandan daha ince olduğunu ve yarılma (rifting) sürecinin tahmin edilenden daha ileri bir safhaya geçtiğini açıkladı. Jeolojik ölçekte hızlı gerçekleşen bu değişim, kıtanın gelecekteki coğrafyasını kalıcı olarak değiştirecek.
Araştırmacılar, Kenya ve Etiyopya’yı birbirine bağlayan Turkana Yarığı’ndaki sismik ölçümleri inceledi. Bu analizler, yer kabuğunun kalınlığının ortalama 35 kilometreden, yarığın merkezinde 13 kilometreye kadar düştüğünü ortaya koydu.
Yer kabuğunun 15 kilometrenin altına inmesi, jeolojide ‘boyun verme’ (necking) olarak adlandırılan ve kıtanın ayrılmasının kaçınılmaz olduğunu gösteren kritik bir aşamadır. Bu incelen ve zayıflayan kabuk, yarılma sürecini hızlandırarak yeni bir deniz tabanının oluşmasına zemin hazırlıyor.
Hint Okyanusu’ndan gelecek sular, bu yeni havzayı doldurarak Afrika levhasını ayıracak. Kıtayı, batıda Nubya levhası ve doğuda Somali levhası (kıyı şeridi ve Madagaskar’ı kapsayan) olmak üzere ikiye bölecek. Bu jeolojik ayrışma, kıtanın haritasını kökten değiştirecek.
Yaklaşık 4,6 milyon yıl önce başlayan ‘boyun verme’ süreci, bölgedeki tortu birikimini hızlandırdı. Bu durum, o dönemde yaşayan canlıların fosil kayıtlarının günümüze kadar korunmasına katkı sağladı. Nature Communications’da yayımlanan araştırma, tektonik değişimlerin bölgedeki benzersiz paleoantropolojik kayıtların oluşmasında anahtar rol oynadığını vurguluyor.
Yorum Yap