Tarım ve Orman Bakanlığı, Hürmüz Boğazı gerilimi sonrası gübre fiyat artışlarını kontrol altına almak ve çiftçiye erişimi kolaylaştırmak için kapsamlı adımlar attı.
Tarım ve Orman Bakanlığı, Hürmüz Boğazı’ndaki jeopolitik gerilimlerin yol açtığı küresel gübre fiyat artışları ve tedarik belirsizliklerine karşı çiftçilerin gübreye erişimini sağlamak amacıyla bir dizi yeni önlemi hayata geçirdi. Bu kapsamda, üre gübresinin gümrük vergisi sıfırlanırken, amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durduruldu. Ayrıca, 2016 yılından bu yana tarımda kullanımı yasak olan amonyum nitrat gübresine belirli şartlar altında yeniden izin verildi.
Hürmüz Boğazı, dünya genelindeki petrol, üre gübresi, amonyak ve fosfatlı gübre sevkiyatlarının önemli bir kısmının geçtiği stratejik bir koridordur. Bu bölgedeki güvenlik endişeleri, gübre ve ham madde tedarikini doğrudan etkileyerek tarımsal üretimde sürdürülebilirlik riskleri yaratmaktadır. ABD ve İsrail’in İran’a yönelik saldırılarının başladığı dönemden itibaren Türkiye, gıda arz güvenliğini ve tarımsal üretimin devamlılığını sağlamak için tedbirler almaya başlamıştı.
Bakanlık, savaş riskinin ortaya çıkmasıyla birlikte sektörle yakın koordinasyon içinde çalıştı. Özel sektör, Türkiye’de tarımsal üretim ve sanayi ihtiyaçları için gübre ile gübre ham maddesi tedariklerini gerçekleştirdi. Bu sayede üreticilerin ihtiyaç duyduğu gübre stokları yeterli seviyelere ulaştırıldı. Ancak Hürmüz Boğazı’ndaki gemi trafiği belirsizliği küresel gübre fiyatlarını artırdı.
Güzlük ekilişler için üst gübre, yazlık ekilişler için taban gübresinin yoğun kullanıldığı ilkbahar döneminde fiyat artışlarını kontrol altında tutmak ve çiftçilerin gübreye erişimini kolaylaştırmak önem kazandı. Bu doğrultuda, alternatif ülkelerden uygun fiyata üre gübresi teminini teşvik etmek amacıyla yüzde 6,5 olan gümrük vergisi sıfıra indirildi. Ayrıca, amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gübrelerinin ihracatı durdurularak, bu ürünlerin yurt içinde kullanılması sağlandı. Bakanlık, gübre ve ham maddeleri alternatif pazarlardan temin etmek üzere yoğun görüşmelerini sürdürüyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı, 81 il valiliğine gönderdiği genelgeyle amonyum nitrat gübresinin tarımsal üretimde yeniden kullanılmasına izin verdi. Bakanlık, bu kararı yerli üretim kapasitesini değerlendirmek ve üreticilere daha uygun fiyatlı gübre alternatifi sunmak amacıyla aldı. Özellikle kuru tarım şartlarına uygun olan ve bitkinin azot ihtiyacını karşılayan bu gübrenin satışı ve sevkiyatı, 30 Mayıs’a kadar devam edecek.
Nitratlı gübrelerin el yapımı patlayıcı yapımında kullanılmasının engellenmesi amacıyla 8 Haziran 2016 tarihinde satış ve sevkiyatları durdurulmuştu. Yeni düzenlemeye göre, gübre üreticisi ve ithalatçı firmalarca dağıtıcılara yapılacak sevkler Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden gerçekleştirilecek. Gübre dağıtıcıları, sevklerin stok kabulünü yapmadan çiftçiye satış yapamayacak.
Çiftçi hak edişleri, Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verilerindeki arazi büyüklüğü ve ürün deseni dikkate alınarak GTS üzerinden belirlenecek. Dağıtıcılar, amonyum nitrat gübresinin stok çıkışını satış anında yapacak. ÇKS kaydı ve GTS hak edişi bulunmayan çiftçilere amonyum nitrat gübresi satışı kesinlikle yapılmayacak. İl ve ilçe el yapımı patlayıcı komisyonları, gübre dağıtıcılarının rutin denetimlerini sürdürerek kurallara aykırı davrananlar hakkında yasal işlem başlatacak.
Yorum Yap